Rybakina hạ Zheng Qinwen sau ba set ở bán kết US Open và chính thức lên ngôi số 1 WTA

Game thứ tư của set một. Rybakina tung cú giao bóng hai vào giữa ô, bóng đi thiếu lực, và Zheng Qinwen bước lên đánh trả bằng cả thân người. Tôi ghi vào sổ ba chữ: giao bóng ngắn. Bốn phút sau, cô mất break. Sân Arthur Ashe gầm lên, và ở hàng ghế báo chí, những dòng đầu tiên về một buổi chiều khó khăn bắt đầu được gõ. Tôi không gõ gì trong hai game kế tiếp. Tôi đếm. Đếm số lần giao bóng một đi vào ô, đếm vị trí đứng trả bóng của Zheng Qinwen, đếm những bước chân lùi lại của Rybakina sau mỗi pha đánh hỏng. Cuốn sổ tay bốn mươi trang không bao giờ biết nói dối: trang của tôi hôm ấy ghi rõ set một là một khối lỗi, còn set hai là một bản sửa. Khoảng cách giữa hai trang giấy đó chính là trận bán kết, và cũng là ngôi số 1 thế giới. Trận bán kết này có một phép tính đi kèm. Với Rybakina, việc lọt vào nhóm bốn tay vợt cuối cùng ở US Open đã đủ để cô chính thức vượt lên vị trí số 1 trên bảng xếp hạng WTA, chấm dứt chuỗi 99 tuần giữ ngôi của Aryna Sabalenka, chuỗi dài thứ sáu trong lịch sử quần vợt nữ. Cô trở thành tay vợt thứ 30 trong lịch sử WTA chạm tới vị trí này. Con đường tới đó không bằng phẳng. Năm ngoái, Rybakina rời khỏi nhóm 10 tay vợt dẫn đầu vì vấn đề sức khỏe và phong độ. Cô vật lộn với chấn thương gót Achilles, bỏ cuộc ở Cincinnati, và bước vào US Open sau bảy ngày không tập trên sân. Thành tích tốt nhất của cô ở giải này trước đó chỉ là vòng bốn. Năm nay lại là năm tốt nhất trong sự nghiệp: chức vô địch Australian Open, danh hiệu WTA Finals, các danh hiệu tại Ningbo và Stuttgart, cùng hai lần vào chung kết ở Indian Wells và Toronto. Tất cả đều trên mặt sân cứng. Mặt sân ở Flushing Meadows hợp với cô, và ban huấn luyện của cô biết điều đó rõ hơn ai hết. Có một chi tiết ít được nhắc. Sau khi rút lui ở Cincinnati, Rybakina có khoảng 12 ngày để hồi phục. Bảy ngày đầu không có bóng, chỉ có phòng gym và những buổi kiểm tra. Cô nói với báo chí rằng tiến độ khiến chính cô ngạc nhiên, và rằng cô đến New York với ý thức đầy đủ về cơ hội trước mắt. Kẻ hy sinh thầm lặng không xuất hiện trên bảng điểm, nhưng bác sĩ của đội là người đã đưa cô trở lại sân tập đúng lúc. Set một cho thấy phần còn lại của sự tính toán ấy chưa vào guồng. Giao bóng một của Rybakina đi vào ô với tần suất thấp, và khi giao bóng hai phải gánh, bóng bay ngắn, rơi quanh vạch giao bóng, đủ để Zheng Qinwen bước vào trong sân và đánh trả ngay sau khi bóng nảy. Vị trí đứng trả của Zheng trong set một nằm gọn trong baseline, có lúc đặt chân lên cả vạch. Với một tay vợt giao bóng mạnh như Rybakina, đó là dấu hiệu rõ nhất rằng cú giao bóng đang mất uy lực. Sang set hai, mọi thứ đổi chiều. Giao bóng một vào ô nhiều hơn, và quan trọng hơn, nó đi vào những vùng khó đoán hơn: phía ngoài ô ở bên thuận tay, rồi bất ngờ vào người. Zheng buộc phải lùi lại sau baseline, và khi cô lùi, khoảng trống trong sân thuộc về Rybakina. Những pha đôi công từ baseline sau đó diễn ra theo đúng kịch bản mà Rybakina muốn: bóng nặng, sâu, đổi hướng bằng cú thuận tay chéo sân, rồi kết thúc bằng một cú thuận tay dọc biên. Sức mạnh từ baseline của cô không cần thêm kỹ thuật mới, chỉ cần cú giao bóng mở đường. Điểm mấu chốt của trận đấu nằm ở game thứ bảy set ba, khi Zheng có break point ở tỉ số 4-3. Đây là chỗ mà mọi phân tích bên ngoài sẽ gọi là bản lĩnh. Sổ của tôi gọi đơn giản hơn: hai cú giao bóng một liên tiếp, một quả xoáy ra ngoài ở ô bên trái, một quả vào người. Zheng không chạm được bóng ở quả thứ nhất và trả bóng ra ngoài ở quả thứ hai. Rybakina không cứu break point bằng một ý tưởng chiến thuật mới. Cô cứu nó bằng thứ vũ khí cô đã có từ đầu trận. Ngay trước break point đó, ở tỉ số 30-30, Rybakina có một pha lên lưới sau cú đánh sâu. Cú forehand approach của cô đi thiếu dứt khoát, bóng bay lơ lửng và Zheng đánh trả qua người. Tôi ghi lại pha bóng ấy vì nó là bằng chứng của một thứ mà thành tích không phản ánh: sự rỉ sét sau thời gian nghỉ. Một tay vợt đang ở đỉnh phong độ không đánh quả approach như vậy ở thời điểm quyết định của một trận bán kết Grand Slam. Cần nói rõ một điều về dữ liệu. Tôi không có bảng thống kê ace và điểm thắng trên giao bóng một chính thức trong tay khi ngồi ở hàng ghế đó. Những gì tôi đếm bằng mắt có sai số. Nhưng trình tự của trận đấu thì không sai: mất break ở set một, thắng lại bằng giao bóng và baseline ở set hai, rồi giữ được nhịp ở set ba khi Zheng chơi set hay nhất của mình. Trong hơn bốn mươi năm theo dõi quần vợt, tôi đã học được rằng một trận đấu hiếm khi được quyết định bởi tay vợt chơi hay hơn ở set một. Zheng giữ giao bóng liên tiếp nhiều game và không hề sụp đổ. Việc trận đấu kéo sang set ba là công của cả hai người, và cách kể chuyện Zheng thua sẽ bỏ sót điều đó. Bên ngoài sẽ đọc trận này như một bước tiến chiến thuật. Tôi không thấy một chiều hướng chiến thuật mới nào. Cú giao bóng vẫn là trung tâm, và nó là trung tâm đúng như nó vẫn thế trong suốt sự nghiệp của cô. Điều thực sự thay đổi trong mười hai tháng qua là sức khỏe và lịch thi đấu. Một đội ngũ ổn định, một bác sĩ tốt, một khối lượng tập trong phòng gym được kiểm soát, những thứ không xuất hiện trên bảng điểm. Cũng nên nói về mặt sân. Các danh hiệu lớn của Rybakina tập trung hết trên sân cứng. Mặt sân cứng thưởng cho cú giao bóng ấy và trừng phạt những tay vợt thiếu chiều sâu. Ngôi số 1 sẽ đi theo cô tới mọi giải đấu, kể cả những nơi mà mặt sân đất nện đòi hỏi một kiểu kiên nhẫn khác. Bảng xếp hạng có thể đi trước hồ sơ thành tích một đoạn khá xa. Và có một chi tiết lịch sử dễ bị lãng quên trong ngày vui này: US Open là giải Grand Slam khó nhọc nhất với cô. Thành tích tốt nhất ở đây trước năm nay chỉ là vòng bốn. Vị trí số 1 thay đổi, thành tích ở giải đấu này thì chưa. Trong phòng họp báo, Rybakina ăn mừng rất ít. Cô nói mục tiêu là từng trận một, và quần vợt có thể đổi chiều rất nhanh. Truyền thông muốn một câu chuyện biến đổi; cô đưa ra một câu chuyện quy trình. Sân tập không có khán giả, nhưng mọi câu trả lời đều nằm ở đó. Tín hiệu cần theo dõi nằm ở trận kế tiếp, không nằm ở bảng xếp hạng. Nếu giao bóng một của cô giữ được nhịp như set hai và set ba, ngôi số 1 sẽ tự đứng vững. Nếu chuỗi lỗi ở set một quay lại, áp lực bảo vệ điểm sẽ bắt đầu xuất hiện, và mỗi vòng đấu sớm ở một giải lớn sẽ là một câu hỏi mới. Gót chân Achilles vẫn là biến số lớn nhất trong câu chuyện này, và nó không nằm trong tầm kiểm soát của bất kỳ bảng thống kê nào. Người ta nhìn vào cú winner cuối cùng. Tôi nhìn vào khoảng trống mà cô mở ra trước đó ba nhịp bóng, bằng một cú giao bóng không ai nhớ tên.