Ashmita Chaliha vào tứ kết Indonesia Masters, chất vấn BWF: “Nếu giải này ở Ấn Độ, cả thế giới đã lên tiếng”

Khi bước vào nhà thi đấu giải Indonesia Masters Super 100, Ashmita Chaliha không khỏi nhíu mày. Bầu không khí bên trong sân đấu mù mịt, khói sương như thể một lớp sương mù dày đặc đang bủa vây khu vực thi đấu. Không khói pháo sáng, không hơi nước từ máy lạnh công suất thấp, mà là thứ "sương mù" mà chính tay vợt người Ấn Độ mô tả như một trở ngại thực sự cho những người phải di chuyển nhiều trên sân. Thế nhưng, không một bài báo lớn nào đề cập đến điều kiện này, không một làn sóng phản đối nào từ các tay vợt dấy lên. Chaliha tự hỏi: nếu giải đấu như thế này diễn ra ở Ấn Độ, liệu cả thế giới có lên tiếng? Đây là một câu hỏi đáng để BWF phải suy nghĩ lại về cách tổ chức hệ thống giải đấu của mình, đặc biệt là ở khu vực Đông Nam Á – nơi chất lượng không khí có thể trở thành vấn đề vào một số thời điểm trong năm. Indonesia Masters Super 100 vốn chỉ là một mắt xích nhỏ trong chuỗi World Tour. Với điểm số và tiền thưởng thấp nhất trong năm cấp độ của BWF, giải đấu này thường chỉ quy tụ những tay vợt nằm ngoài nhóm 50 thế giới, những gương mặt trẻ, những người đang chạy đua tích lũy điểm số. Sự hiện diện của Chaliha với tư cách hạt giống số 1 khiến giải đấu trở nên đáng chú ý hơn. Cô là tay vợt nữ đang trong giai đoạn sung sức ở tuổi 26 – giai đoạn vàng của một tay vợt cầu lông đơn nữ. Nhưng kết quả của cô tại các giải đấu lớn vẫn chưa thực sự thuyết phục, nên việc xuất hiện tại một giải Super 100 như thế này là một phần của chiến lược tích lũy điểm số quốc tế. Trên sân đấu, Chaliha vẫn hoàn thành nhiệm vụ của một hạt giống số 1. Ở vòng 32, cô vượt qua tay vợt Thái Lan Pornpicha Choeikeewong với tỷ số 21-17, 23-21. Đó không phải một chiến thắng dễ dàng, nhưng nó cho thấy khả năng xử lý những điểm số quyết định của cô khá tốt; giành chiến thắng 23-21 trong ván thứ hai, cô đã tránh được một ván đấu thứ ba đầy rủi ro. Dữ liệu không nói dối, nó chỉ nói những điều người ta không muốn nghe. Ở vòng 16, Chaliha gặp Goh Jin Wei – cựu vô địch trẻ thế giới người Malaysia, từng gây xúc động khi tuyên bố giải nghệ vì bệnh tim rồi tái xuất. Trước Goh Jin Wei, Chaliha thua 10-21 trong ván đầu nhưng thắng lại 21-10 và 21-17. Sự chênh lệch lớn giữa các ván đấu khiến người ta đặt câu hỏi liệu cô đã điều chỉnh chiến thuật, hay đối thủ của cô đã không còn đủ thể lực trong ván thứ ba. Dù sao, chiến thắng tại vòng 16 cũng đã đưa cô vào tứ kết đúng như kỳ vọng của một hạt giống số 1. Tuy nhiên, câu chuyện thú vị nhất không nằm ở tỷ số. Nó nằm ở phần phát biểu của Chaliha sau những trận đấu ấy. Cô là một trong số ít tay vợt dám lên tiếng về điều kiện sân bãi tại một giải đấu cấp thấp. Chaliha đã so sánh điều kiện ở Indonesia với những gì cô vừa trải qua tại giải vô địch thế giới tổ chức ở Ấn Độ – nơi cô cho rằng BWF và Ban tổ chức đã làm rất tốt về mặt hậu cần và vận hành. Điều trớ trêu là ở Ấn Độ, trước đây chính các tay vợt quốc tế lại là những người than vãn về chất lượng không khí và vệ sinh tại giải Ấn Độ Mở rộng. Tay vợt Đan Mạch Mia Blichfeldt từng công khai chỉ trích điều kiện vệ sinh ở giải đấu tại New Delhi. Anders Antonsen – một tay vợt Đan Mạch khác – thậm chí đã rút lui khỏi giải này và chấp nhận nộp phạt vì lo ngại về ô nhiễm không khí. Còn tại World Championships, mọi thứ lại khác: cơ sở vật chất tốt hơn, không khí trong lành hơn, khán đài chật kín khán giả, và ngay cả chủ tịch BWF cũng dành những lời khen ngợi cho sự tổ chức của Ấn Độ lần đầu tiên đăng cai giải đấu danh giá này sau 17 năm. Việc Chaliha khen ngợi SAI và BAI – hai tổ chức thể thao quốc gia của Ấn Độ – ngay trước khi chỉ trích điều kiện thi đấu tại Indonesia đã tạo ra một sự tương phản rõ ràng. Cô đang vẽ ra một bức tranh đầy mỉa mai: Ấn Độ, nơi từng bị xem là "vùng trũng" về chất lượng không khí và điều kiện tổ chức, giờ lại trở thành một chuẩn mực đáng để so sánh. Câu hỏi của Chaliha không hề đơn giản. Cô nói thẳng: Nếu một sân đấu mù mịt như thế này nằm ở Ấn Độ, có lẽ mọi chỉ trích đã nhắm vào chúng tôi. Còn khi nó xảy ra ở một quốc gia khác, mọi thứ đều im lặng. Đây không chỉ là câu chuyện về một cô gái 26 tuổi đang tìm kiếm sự công bằng, mà là dấu hiệu cho thấy một thực trạng kéo dài: các quy định về tiêu chuẩn tổ chức của BWF dường như không được áp dụng một cách đồng nhất. Nếu nhìn sâu hơn, vấn đề không chỉ là bầu không khí ở một nhà thi đấu tại Indonesia. Vấn đề nằm ở chính cấu trúc phân tầng của BWF. Super 100 là nơi các tay vợt trẻ và các tay vợt đang trên đà phát triển phải dùng để tích lũy điểm số. Họ ít tiếng nói hơn, ít người đại diện hơn và dễ bị tổn thương hơn trước các điều kiện thi đấu không đạt chuẩn. Những tay vợt top 10 hiếm khi phải xuất hiện ở các giải đấu như thế này nên họ sẽ không bao giờ phải đối mặt với cảnh sân đấu mù mịt vì khói bụi. Nhưng những người trẻ tuổi – những người đang nuôi giấc mơ tiến lên các cấp độ cao hơn – thì phải chấp nhận điều đó. Họ không có quyền lựa chọn, bởi vì họ cần điểm. Chaliha đã phá vỡ sự im lặng đó bằng một cách rất khôn khéo: cô không lên án một quốc gia, cô đặt câu hỏi về sự nhất quán của BWF. Cách đặt vấn đề này khiến BWF khó có thể bác bỏ, nhưng cũng đủ để gây ra một cuộc tranh luận cần thiết về việc liệu cơ quan quyền lực tối cao của cầu lông thế giới có đang thực sự bảo vệ tất cả các tay vợt của mình, hay chỉ bảo vệ một nhóm nhỏ những ngôi sao có khả năng tạo ra doanh thu. Về phía Chaliha, câu chuyện vẫn chưa dừng lại ở việc đặt câu hỏi. Cô đang tận dụng khoảng thời gian đẹp nhất của sự nghiệp. Nhưng để cạnh tranh với nhóm tay vợt hàng đầu như An Se-young, Akane Yamaguchi hay Chen Yufei, cô cần nhiều hơn là những chiến thắng ở Super 100. Cô cần được thi đấu ở đẳng cấp cao hơn, và cô cũng cần một hệ thống đối xử công bằng với tất cả các tay vợt, bất kể thứ hạng của họ như thế nào. Tốc độ ký của câu chuyện lần này không nằm ở bước chạy, mà nằm ở nhịp ra quyết định của BWF. Nếu BWF đối xử với những lời chỉ trích như Chaliha như một hành động gây rối, họ sẽ đánh mất cơ hội lắng nghe tiếng nói từ chính những người đang hiện diện ở tuyến đầu của hệ thống. Còn nếu họ biết lắng nghe, họ có thể biến một lời chỉ trích nhỏ từ một giải Super 100 trở thành một bước tiến cho việc cải thiện chất lượng giải đấu trên toàn thế giới. Câu hỏi không chỉ là "tại sao không ai lên tiếng cho Indonesia?" mà còn là liệu BWF có dám nhìn nhận rằng những tiêu chuẩn của họ đang tạo ra sự bất bình đẳng hay không. Có lẽ chính từ một nhà thi đấu mù mịt ở Indonesia, người ta lại nhìn thấy rõ hơn bức tranh tổng thể của cầu lông thế giới: nơi mà chất lượng tổ chức vẫn đang là đặc quyền, chứ chưa phải là tiêu chuẩn chung.